Zamanı Durdurmanın Yolları – Matt Haig
Karakterler
Tom Hazard: Romanın merkezindeki karakter olan Tom Hazard, dışarıdan bakıldığında kırklı yaşlarında, içine kapanık bir tarih öğretmeni gibi görünür. Oysa ki nadir bir durum nedeniyle yüzyıllardır yaşayan, çok yavaş yaşlanan bir adamdır. Tom’un en belirgin özelliği yalnızlığıdır. Uzun ömrü ona bilgelik kazandırsa da, her bağın kaçınılmaz bir vedaya dönüşeceğini bildiği için insanlara yaklaşmaktan kaçınır. Bu yüzden duygularını kontrol altında tutmayı, hayatta kalmak adına kalbini dondurmayı öğrenmiştir. İç dünyasında ağır bir kayıp korkusu taşır, geçmişte yaşadığı büyük aşk ve kayıplar, onu bugünde kök salmaktan alıkoyar. Tom’un karakteri, romanın ana temasını taşır. Zamanı durdurmak, saatleri değil, insanın içindeki korkuyu ve kaçışı yavaşlatmaktır.
Camille: Camille, Tom’un günümüzde tanıştığı meslektaşıdır ve romanın duygusal kırılma noktasıdır. Sıcak, meraklı, hayatla bağ kurmaktan çekinmeyen bir yapısı vardır. En önemli kişisel özelliği, yakınlıktan korkmaması ve karşısındaki insanı olduğu gibi görmeye çalışmasıdır. Tom’un yıllardır kapattığı kapıları aralar. Ona, “bağ kurmadan da yaşanabilir mi, yoksa yaşam ancak bağla mı anlam kazanır?” sorusunu sordurur. Camille, hikayede “şimdi”yi temsil eder. Geçmişe saplanmadan, geleceği felaket senaryolarıyla doldurmadan, bugünde var olabilmenin mümkün olduğunu gösteren bir karşı-figürdür.
Hendrich: Hendrich, Tom gibi uzun yaşayanları bir araya getirdiğini iddia eden Albatross Cemiyeti’nin lideridir. Dışarıdan koruyucu bir yönetici gibi görünse de, kişiliğinin temelinde kontrol ve güç arzusu yatar. En katı kuralı “âşık olmamak” aslında kendi korkularını ve geçmişteki hayal kırıklıklarını başkalarının hayatına dayatmasının bir sonucudur. Hendrich, düzeni ve güvenliği duyguların önüne koyan, riskten nefret eden, bu yüzden de insani olanı bastıran bir karakterdir. Tom için hem bir koruyucu hem de bir gardiyan gibidir, roman boyunca “güvende kalmak” ile “gerçekten yaşamak” arasındaki gerilimin somutlaşmış hâlidir.
Konusu
Kitap, 41 yaşında görünen ama nadir bir durum nedeniyle yüzyıllardır yaşayan tarih öğretmeni Tom Hazard’ın hayatını anlatır. Tom, kimliğini sürekli değiştirerek ve kendisi gibi “uzun yaşayanları” yöneten Albatross Cemiyetinin kurallarına uyarak hayatta kalır, en büyük kural ise aşık olmamaktır. Roman, Tom’un geçmişte biriken kayıplarıyla boğuşurken, bugünde “normal bir hayat” kurma cesaretini aramasını anlatır.
Zamanı Durdurmanın Yolları Özeti
Roman, Tom Hazard’ın günümüzde yeniden Londra’ya gelmesiyle açılır. Tom bir lisede tarih öğretmeni olarak işe başlar ve dışarıdan bakıldığında sıradan, biraz içine kapanık, kırklı yaşlarında bir adam gibidir. Fakat Tom’un “tehlikeli sırrı” şudur: Nadir görülen bir rahatsızlık nedeniyle çok yavaş yaşlanır ve bu yüzden yüzyıllardır hayattadır; tarihin pek çok dönemini “kitaplardan” değil, bizzat yaşayarak görmüştür.
Tom’un hayatını düzenleyen yapı Albatross Cemiyetidir. Cemiyet, Tom gibi uzun yaşayanları koruduğunu söyler, onlara sahte kimlikler, yeni başlangıçlar ve gerektiğinde güvenli kaçış rotaları sağlar. Karşılığında çok sıkı kurallar koyar. uzun süre aynı yerde kalmamak (kimliğin fark edilmesini önlemek için düzenli aralıklarla taşınmak) ve en önemlisi aşık olmamak. Çünkü aşk, bağ kurmak demektir, bağ kurmak da hem Tom’un sırrını tehlikeye atar hem de kaçınılmaz kayıplara sebep olur.
Cemiyetin başındaki Hendrich, Tom’un üzerinde sürekli bir gözetim hissi yaratan, “koruma” ile “kontrol” arasındaki çizgiyi bulanıklaştıran bir figürdür. Hendrich’in yaklaşımı, Tom’a güvenli bir hayat vaat ederken onu duygusal olarak donmaya zorlar: “Geçmişi sırtında taşı ama bugünde kök salma…”
Tom’un bugünkü hedefi aslında çok basittir: normal bir hayat. Yalnızca sıradan bir ev, sıradan bir iş, sıradan ilişkiler… Ancak romanın asıl dramatik gerilimi burada başlar, çünkü Tom’un geçmişi sıradan değildir ve kolay kolay peşini bırakmaz. Kitap, Tom’un şimdiki zamanını; 16. yüzyıldan başlayıp farklı yüzyıllara uzanan anılarla bölerek ilerler. Bu geri dönüşlerde Tom’un Shakespeare döneminde tiyatro çevrelerine yakınlaşması, Kaptan Cook yolculuklarına değen maceraları ve Jazz Çağı’nda Fitzgerald’ların çevresine kadar uzanan karşılaşmaları anlatılır; Tom’un “tarihin içinden geçerken” aynı zamanda kendi kalbinin içinden de geçtiğini görürüz.
Tom’u bugünde en çok sarsan şeylerden biri, okulda tanıştığı meslektaşı Camille ile kurduğu bağdır. Camille, Tom’un yıllardır kendine yasakladığı yakınlık ihtimalini yeniden gündeme getirir. Tom bir yandan Hendrich’in kuralını ve Cemiyetin gölgesini hissederken, diğer yandan ilk defa uzun zamandır “yalnız hayatta kalmak” yerine “gerçekten yaşamak” fikrine yaklaşır.
Bu süreçte Tom’un iç çatışması derinleşir. Yüzyıllarca yaşamak ona bilgelik kadar yorgunluk da vermiştir. İnsanların hızlıca büyüyüp yaşlandığı dünyada, Tom hep geride kalan olur; her yeni bağ, yeni bir vedayı da beraberinde getirir. Bu yüzden Tom’un asıl mücadelesi zamanla değil, kayıp korkusuyladır. Romanın “zamanı durdurmak” fikri de burada anlam kazanır. Saatleri durdurmak değil; geçmişin pişmanlığını ve geleceğin kaygısını susturup bugünde nefes alabilmek… Tom’un hikayesi, tam olarak bu cesareti bulma yolculuğuna dönüşür.
Zamanı Durdurmanın Yolları – Kitap Açıklaması
Kaç Ömür Gerek, Yaşamayı Öğrenmek İçin?
Tom Hazard’ın tehlikeli bir sırrı var. 41 yaşında sıradan bir tarih öğretmeni gibi görünse de nadir rastlanan bir hastalık yüzünden aslında yüzyıllardır hayatta. Shakespeare’le aynı sahnede yer almış, Kaptan Cook’la açık denizleri fethetmiş, Fitzgerald’larla içki içmiş. Ama şimdi, tek istediği normal bir hayat sürmek. Kimliğini değiştirmeye devam ettiği sürece geçmişini geride bırakabilir ve hayatta kalabilir.
Yapmaması gereken tek bir şey var, aşık olmak.
İngiltere’nin en önemli yazarlarından Matt Haig’in büyük övgü toplayan, 37 dile çevrilen ve yakında Benedict Cumberbatch tarafından sinemaya aktarılacak kitabı Zamanı Durdurmanın Yolları, insanın kendini kaybedip tekrar bulmasına dair güzel bir roman.
“Matt Haig insan doğasının aydınlık ve karanlık tarafına aynı ölçüde hakim. ve bu yetisini harika öyküler yaratmak için kullanıyor.”
– Neil Gaiman
“Matt Haig yüreğimizi dokuyor. Bu kitabın gücüne karşı koymak zor.”
– Guardıan
“Olağanüstü bir kitap.”
– Stephen Fry
“Bu yılın ve nice yılların en iyi kitabı. Baş döndüren bir okuma. Zaman durdu…”
– Danny Wallace
“Tarihe ve insan doğasına saplantı derecesinde tutkun bir yazardan yaratıcı ve iddialı bir roman.”
– Sunday Express
(Tanıtım Bülteninden)
