Yaşama Tutunmak İçin Nedenler

Yaşama Tutunmak İçin Nedenler – Matt Haig

Konusu

Yazar, kitapta 24 yaşında geçirdiği ağır depresyon ve anksiyete krizi sırasında yaşamdan kopuşun eşiğine gelmesini ve ardından iyileşmeyi öğrenerek hayata yeniden tutunmasını anlatır. Hikaye yalnızca “nasıl çöktüm?” değil, aynı zamanda “nasıl yaşarım, nasıl dayanırım, nasıl devam ederim?” sorularına umutlu ve pratik cevaplar arayan bir anlatıdır.

Yaşama Tutunmak İçin Nedenler Özeti

Matt Haig, kitabın merkezine hayatındaki kırılma anını ortaya koyarak başlar. Genç yaşında, dışarıdan bakıldığında normal sayılabilecek bir hayat sürerken bir gün ansızın gelen yoğun panik ve çökkünlük dalgasıyla sarsılır. Bu krizin dönüm noktası, Haig’in 24 yaşındayken İspanya’da (Ibiza’da) yaşadığı büyük zihinsel çöküştür. O güne dek depresyonu tam anlamıyla tanımadığını, hatta bedeninin ve zihninin aynı anda “alarm” verdiği bu hali başlangıçta fiziksel bir felaket gibi algıladığını söyler. Uyku kaybolur, iştah gider, düşünceler hızlanır, korku her şeyi kaplar. Bir noktada yaşamı sonlandırma fikri tehlikeli biçimde yaklaşıri, ancak tam eşiğe geldiğinde sevdiklerini düşünmesi ve hayatta kalmanın da bir ihtimal olduğunu fark etmesi, onu geri çeviren ilk kırıntı olur.

Bu andan sonra kitap, “bir anda düzeldim” masalına yaslanmaz. Aksine iyileşmenin inişli çıkışlı, katmanlı ve zaman isteyen bir süreç olduğunu gösterir. Haig’in yanında en güçlü dayanaklardan biri partneri Andrea’dır. Kriz döneminde destek, bakım ve sabırla hayatın “yeniden kurulabilir” olduğunu hatırlatan bir varlık gibi konumlanır. Haig kitap boyunca sık sık okura dönerek depresyonun görünmezliği, toplumdaki yanlış algılar, utanç ve damgalanma gibi meseleleri tartışır. Kötü hissetmenin yalnızca “moral bozukluğu” değil, insanın gerçeklik algısını değiştiren bir sağlık hali olduğunun altını çizer. Kitabın ilerleyen kısmında iyileşmeyi, büyük kararlar değil küçük alışkanlıklar ve küçük cesaret anlarıyla örer. Bir günü atlatmak, bedeni sakinleştirmek, zihnin felaket senaryolarına mesafe koymak, ihtiyaç duyduğunda yardım istemek, yükü tek başına taşımamak… Haig, zaman geçtikçe panik ve karanlık düşüncelerin “ilk kezmiş gibi” öldürücü gelmemeye başladığını, tekrarların içinde bir öğrenme oluştuğunu; yani “bu dalga geldi ama daha önce de geldi ve geçti” bilgisiyle dayanma kapasitesinin arttığını anlatır. Yaşanan ilk panik ile “yüzüncü” panik arasında tecrübe nedeniyle büyük fark vardır. Metnin beş bölüm halinde (Falling/Landing/Rising/Living/Being) kurgulanır ve her bölümün çöküşten hayata karışmaya doğru bir yön taşıdığını belirtir.

Finalde Haig, “tamamen bitti” demektense daha dürüst bir umuda yerleşir. Bazı günler zor olabilir; fakat zor günler tüm hayat değildir. Okura, hayata tutunmayı sağlayan nedenlerin bazen çok küçük şeyler olabileceğini -bir insan, bir cümle, bir rutin, bir sabah ışığı, bir yürüyüş, bir kitap sayfası- ve asıl meselenin mükemmel olmak değil devam edebilmek olduğunu hissettirerek kapanır. Bu yüzden kitap hem bir kişisel tanıklık hem de okura “yalnız değilsin” diyen, daha iyi yaşama ihtimalini büyüten cesaret verici bir metin olarak okunur.

Yaşama Tutunmak İçin Nedenler – Kitap Açıklaması

“”Yaşamak istiyorum. Hayatı yazmak, okumak, hissetmek; yaşamak istiyorum. Göz açıp kapayıncaya dek geçen ömrümüz süresince hissedilebilecek her şeyi hissetmek istiyorum. Depresyondan nefret ediyorum. Ondan korkuyorum. Hatta düşündükçe dehşete düşüyorum. Ama diğer yandan beni ben yapan şey de o. Ve eğer –benim için– yaşamı hissetmenin bedeli buysa, ödemeye değer.”

Yaşama Tutunmak İçin Nedenler, dünyadaki vaktimizi en iyi şekilde geçirebilmek hakkında. Matt Haig yirmi dört yaşındayken kelimenin gerçek anlamıyla uçurumun kenarındaydı ve atlamak üzereydi. Bu kitap onun neden atlamadığının, nasıl iyileştiğinin, anksiyete ve depresyonla yaşamayı nasıl öğrendiğinin hikayesi. Aynı zamanda, nasıl daha iyi yaşanır, daha iyi sevilir, daha iyi okunur ve daha fazlası hissedilir gibi sorulara dair iyimser ve cesaretlendirici bir keşif yolculuğu.

Haig’in zihninden geçenleri okudukça kendimizi daha iyi görüyor, içimizdeki dehlizlere inmeye daha kolay cesaret ediyoruz. Yaşama Tutunmak İçin Nedenler, iyi hissetmenin mümkün olmadığını düşündüğümüzde, halimizden dolayı suçluluk duymadan, yaşama bir ucundan tutunabilmek için yazılmış alçakgönüllü bir manifesto.

 “Muhteşem. Bir oturuşta bitirdim. Dokunaklı, komik, kışkırtıcı ve içten. Depresyondan mustarip olan ya da böyle birini tanıyan herkesin –yani hepimizin– okuması gerek.”

S. J. Watson

 “Haig’in zihinsel çöküşünün ve iyileşme sürecinin hikayesi, depresyona dair anlatılar arasında en samimi ve yararlısı.”

Sunday Times

 “Hayat kurtarabilecek küçük bir başyapıt”

Joanna Lumley

(Tanıtım Bülteninden)