Fakir Baykurt

Doğum:1929, Burdur – Yeşilova
Ölüm:1999, Almanya
Meslek:Yazar, şair, eğitimci, sendikacı

Fakir Baykurt Kimdir?

Burdur’un Yeşilova ilçesi Akçaköy’de 1929’da doğdu. Az topraklı köylü bir ailenin çocuğu. 1948’de Gönen Köy Enstitüsü’nü bitirdi, 5 yıl köy öğretmenliği yaptı. 1955’te Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü’nden mezun oldu. Sivas, Hafik ve Şavşat’ta öğretmenlik, ilköğretim müfettişliği yaptı.

İlk romanı “Yılanların Öcü”nün yayınlanmasından sonra Bakanlık emrine alındı. 1962’de ABD Indiana Üniversitesi’nde ders araçları konusunda eğitim gördü. Yurda dönüşünden sonra Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın (TÖS) kuruluşunda görev aldı ve Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu (TÖMFED) Genel Başkanı oldu.

İlk öğretmenler boykotu nedeniyle 1969’da açığa alındı. 1971’de istifa etti. 12 mart döneminde 1971’de sıkıyönetimce tutuklandı. Askeri mahkeme önünde uzun süre yargılanıp beraat etti. Salıverildikten sonra Almanya’ya gitti. Uzun süre Duisburg kentinde yaşadı. 11 Ekim 1999’da burada yaşamını yitirdi.

Yazmaya şiirle başladı. Orhan Veli çizgisinde ama köy hayatı içerikli şiirler yazdı.

1950’den sonra öykü ve romana yöneldi. Ona göre öykü, “Yazıldığı dönemin tarihsel, toplumsal renklerini, özelliklerini içermeli az da olsa belge işlevi yüklenmelidir.”

İlk öykü kitabı “Çilli”den başlayarak öykülerinde kesitleri değil geniş açılımları, bir anın olayını değil geniş dönemlerin olaylarını işledi.

Romanlarında Türkiye’deki köylü yaşamını halkçı ve devrimci bir bakış açısıyla ele aldı. Köylünün bilinci ve bilinçaltındaki istekleri, tepkileri, çelişkileri yansıttı.

1950-1970 döneminde etkili olan “köy edebiyatı harekatı”nin önde gelen temsilcisi oldu.

Baykurt, Köy Enstitüsü mezunu yazarlardan biri olup bu özelliğini romanlarına çok güçlü bir şekilde yansıtmıştır. Türk romanında özellikle 1950- 1970 döneminde etkili olan “köy edebiyatı hareketinin en önemli isimlerinden biri olarak edebiyat tarihimizde önemli bir yer edinmiştir.

Onun roman dünyasında köy yaşamı, köylü bilinci, köy sorunları vb. konular ele alınmıştır. Köy kavramı dışında Baykurt’un bir diğer ele aldığı kavram ise “göç”tür.

Fakir Baykurt’un en meşhur eseri Yılanların öcü’dür. Sinemaya da aktarılan bu eser daha sonra yazarın kaleme aldığı Irazca’nın Dirliği, Kara Ahmet Destanı adlı romanlarla önemli bir üçleme oluşturmuştur: Irazca Üçlemesi

Yılanların Öcü adlı eserin konusu, romanın başkahramanı olan Kara Bayram’ın evinin önüne legal olmayan yollarla ev yapılmasına karşı verdiği mücadeledir. Romanda yer yer Atatürk devrimlerin yüzeysel bir özelliğe sahip olduğu ve köylüye inemediği eleştirisi vardır.

Tırpan ve  Kaplumbağalar adlı eserleri ise Baykurt’un alegorik niteliğe sahip romanlarıdır. Onucu Köy adlı romanda ise bir Köy Enstitülü bir öğretmenin görev yaptığı yerlerde vermiş olduğu bilinçlendirme mücadelesi anlatılmıştır.

Aldığı ödüller
  • 1958 Yunus Nadi Roman Ödülü (Yılanların Öcü)
  • 1970 TRT Sanat Ödülleri (Tırpan)
  • 1970 TRT Sanat Ödülleri (Sınırdaki Ölü)
  • 1971 Türk Dil Kurumu Roman Ödülü (Tırpan)
  • 1974 Sait Faik Hikâye Armağanı (Can Parası)
  • 1978 Orhan Kemal Roman Armağanı (Kara Ahmet Destanı)
  • 1979 Tiyatro 79 Dergisi tarafından Yılın Oyunu Ödülü (Sakarca)
  • 1980 Avni Dilligil Tiyatro Ödülü (Tırpan)
  • 1984 Berlin Senatosu Çocuk Yazını Ödülü (Barış Çöreği)
  • 1985 Alman Endüstri Birliği (BDI) Yazın Ödülü (Gece Vardiyası)
  • 1998 Sedat Simavi Roman Ödülü (Yarım Ekmek)
  • 1998 Yaşam Radyo Ustalara Saygı Onur Ödülü
  • 1999 Pir Sultan Abdal Derneği Ödülü

Fakir Baykurt Eserleri

Roman
  1. Yılanların Öcü
  2. Irazca’nın Dirliği
  3. Kara Ahmet Destanı

Duisburg Üçlemesi

  1. Yüksek Fırınlar
  2. Koca Ren
  3. Yarım Ekmek
Hikaye / Öykü
  • Çilli
  • Efendilik Savaşı
  • Karın Ağrısı
  • Cüce Muhammet
  • Anadolu Garajı
  • On Binlerce Kağnı
  • Can Parası
  • İçerdeki Oğul
  • Sınırdaki Ölü
  • Gece Vardiyası
  • Barış Çöreği
  • Duirsbug Treni
  • Bizim İnce Kızlar
  • Dikenli Tel
Toplum ve Eğitim Yazıları
  • Efkar Tepesi
  • Şamaroğlanları
  • Kerem ile Aslı
  • Kale Kale
  • Kaplumbağalar
Çocuk
  • Topal Arkadaş
  • Yandım Ali
  • Sakarca
  • Sarı Köpek
  • Dünya Güzeli
  • Saka Kuşları
Şiir
  • Bir Uzun Yol
  • Dostluga Akan Şiirler

Fakir Baykurt’un Sözleri ve Alıntılarına Bakmanızı Öneririz.

Sayfamızda Fakir Baykurt’un sözleri ve alıntıları yer alır.

Like
Love
Care
Haha
Wow
Sad
Angry
KitapDiyarı
KitapDiyarı
İnsan her şeyi anlatamaz, zaten kelimeler de her şeyi anlatmaya yetmez.

BENZER KONULAR

YORUMLAR

Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüleyin

Sosyal Medya

789BeğenenlerBeğen
4,128TakipçilerTakip Et
21TakipçilerTakip Et
22TakipçilerTakip Et
54AboneAbone Ol

Günün Kitabı

Editör Seçimleri

Popüler Konular

Son Konular