Zehri Kim Verdi

Zehri Kim Verdi – Agatha Christie

Karakterler

Luke Fitzwilliam: Romanın başkahramanıdır. Uzun yıllar İngiltere dışında polislik yapmış, deneyimli ve dikkatli bir adamdır. İngiltere’ye dönerken karşılaştığı yaşlı bir kadının anlattıkları sayesinde kendisini gizemli cinayetlerin ortasında bulur. Akıllı, cesur, meraklı, araştırmacı ve adalet duygusu güçlü biridir. İnsanların söyledikleri arasındaki çelişkileri fark etmeye çalışır. Bununla birlikte bazen ilk izlenimlerine fazla güvenir ve yanlış kişilerden şüphelenebilir. Tehlikeler karşısında kolayca vazgeçmez. Roman ilerledikçe Bridget Conway’e âşık olur.

Lavinia Fullerton (Lavinia Pinkerton): Romanın başında Luke’un trende tanıştığı yaşlı kadındır. İlk bakışta biraz dalgın, fazla konuşan ve hayal kuran biri gibi görünür. Aslında son derece dikkatli, sezgileri kuvvetli, dürüst ve cesur bir kadındır. Köyünde yaşanan ölümlerin sıradan kazalar olmadığını fark eder. İnsanların davranışlarından ve bakışlarından önemli sonuçlar çıkarabilir. Şüphelerini Scotland Yard’a bildirmek istemesi onun sorumluluk sahibi olduğunu gösterir. Gerçeğe yaklaşması hayatını kaybetmesine neden olur.

Bridget Conway: Lord Easterfield’ın sekreteri ve nişanlısıdır. Güzel, zeki, gururlu, bağımsız karakterli ve hazırcevap bir genç kadındır. Ekonomik güvenceyi önemser ve başlangıçta zengin Lord Easterfield ile evlenmeyi mantıklı bulur. Ancak zamanla para ile gerçek sevginin aynı şey olmadığını anlar. Luke’un araştırmalarına yardımcı olur. İnsanları iyi gözlemleyebilir, güçlü bir iradeye sahiptir ve tehlikeli durumlarda bile soğukkanlılığını korumaya çalışır. Romanın sonunda son derece önemli bir rol üstlenir.

Lord Gordon Easterfield (Lord Whitfield): Köyün en zengin ve nüfuzlu kişilerinden biridir. Kendi çabalarıyla büyük bir servet kazanmış ve toplumsal açıdan yükselmiştir. Bridget’in işvereni ve nişanlısıdır. Kibirli, gösterişi seven, otoriter, kendini beğenmiş ve başkalarının kendisine saygı göstermesini bekleyen bir adamdır. İnsanların kendisine karşı gelmesine tahammül edemez. Başına gelen olayları ve çevresindeki ölümleri kendi üstünlüğünün kanıtı olarak yorumlamaya başlar. Bu özellikleri onu cinayet soruşturmasında son derece şüpheli bir kişiye dönüştürür.

Honoria Flete (Honoria Waynflete): Köyde yaşayan, toplum tarafından saygı gören, yaşlı ve bekâr bir kadındır. Dışarıdan yardımsever, nazik, sakin, terbiyeli ve güvenilir görünür. Lavinia’nın tanıdığıdır ve köyde yaşanan olaylar hakkında bilgi sahibidir. Ancak görünüşünün arkasında son derece hesapçı, kinci, manipülatif ve tehlikeli bir kişilik gizlidir. Geçmişte yaşadığı bir olay nedeniyle yıllarca öfke biriktirmiştir. İnsanların kendisini zararsız görmesini kendi lehine kullanır. Romanın psikolojik açıdan en önemli karakterlerinden biridir.

Alfred Wake: Köyün rahibidir. Konuşkan, meraklı ve köyde yaşayan insanların geçmişini bilen bir adamdır. İnsan ilişkilerine, tartışmalara ve söylentilere ilgi duyar. Luke’un soruşturmasına köydeki anlaşmazlıkları anlatarak dolaylı biçimde yardımcı olur. Çevresindeki olayları değerlendiren fakat bunların arasındaki cinayet bağlantısını başlangıçta tam olarak anlayamayan bir karakterdir.

Bay Abbot: Köyde çalışan bir avukattır. Hareketli, neşeli, zaman zaman çabuk sinirlenen ama öfkesi çabuk geçen biridir. İnsanların davranışlarını eleştirebilir ve kendi işlerinde disiplin ister. Tommy Pierce ile yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle soruşturma açısından önemli hâle gelir. Luke’un araştırmalarında bilgi aldığı kişilerden biridir.

Bay Sorty (Bay Ellsworthy): Köyde antikacılık yapan, alışılmadık davranışlarıyla dikkat çeken bir adamdır. Eski inançlara, büyücülüğe, pagan geleneklerine ve gizemli törenlere meraklıdır. Tuhaf, gösterişçi ve çevresindeki insanları rahatsız edebilen bir kişiliğe sahiptir. Davranışları yüzünden Luke’un şüphelendiği isimler arasına girer. Özellikle bazı gizli törenlerle bağlantılı hareketleri onu olduğundan daha tehlikeli gösterir.

Binbaşı Horton: Askerlikten emekli olmuş bir adamdır. Sert, geleneksel düşüncelere sahip ve zaman zaman yakınan bir kişiliği vardır. Karısıyla evliliği huzurlu değildir. Karısının ölümünden sonra daha rahat bir yaşam sürmeye başlaması onu şüpheli gösterebilecek bir ayrıntıdır. Luke, Horton ailesindeki ilişkileri araştırarak cinayetlerin olası nedenlerini anlamaya çalışır.

Bayan Lydia Horton: Binbaşı Horton’un eşidir. Sert mizaçlı, aksi, geçinilmesi güç ve kocası üzerinde baskı kurabilen bir kadındır. Hastalanıp tedavi görmeye başlar; iyileşmesi beklenirken aniden hayatını kaybeder. Ölümü başlangıçta doğal görünmesine rağmen sonradan cinayet zincirinin bir halkası olduğu anlaşılır.

Dr. John Humbleby: Köyün saygın doktorudur. Mesleğinde deneyimli, ciddi, ilkelerine bağlı ve gerektiğinde düşüncelerini açıkça dile getirebilen biridir. Lord Easterfield ile bazı konularda anlaşmazlık yaşar. Lavinia, onun sıradaki kurban olabileceğini önceden fark eder. Doktorun beklenmedik biçimde ölmesi, Luke’un bütün olayı ciddiye almasına neden olan en önemli gelişmelerden biridir.

Dr. Thomas: Dr. Humbleby’ın genç meslektaşıdır. Eğitimli, mesleğinde ilerlemek isteyen ve geleceğini önemseyen biridir. Dr. Humbleby’ın kızı Rose ile romantik bir ilişkisi vardır. Mesleki anlaşmazlıkları ve Humbleby’ın ölümünün kendisine sağlayabileceği avantajlar yüzünden şüpheliler arasında değerlendirilir.

Rose Humbleby: Dr. Humbleby’ın kızıdır. Genç, duygusal ve âşık olduğu insana bağlı bir kadındır. Dr. Thomas’a karşı güçlü duygular besler. Babasının ölümünden üzülür ve aile ilişkileri üzerinden soruşturmaya katkı sağlayan bir karakter olur.

Amy Gibbs: Köyde çalışan genç bir hizmetçidir. Meraklı, süslenmeye düşkün ve zaman zaman dikkatsiz biri olarak tanınır. Öksürük ilacı yerine yanlışlıkla başka bir madde içtiği düşünülerek öldüğü kabul edilir. Oysa ölümü dikkatlice hazırlanmış bir cinayettir.

Tommy Pierce: Köyde yaşayan genç bir çocuktur. Yaramaz, alaycı, hareketli ve büyükleri kızdırmaktan hoşlanan biridir. İnsanların taklidini yaparak onlarla eğlenir. Lord Easterfield’ı da küçümseyen davranışlarda bulunur. Yüksek bir yerden düşmesi sonucunda hayatını kaybettiği sanılır.

Harry Carter: Köyde meyhanecilik yapan, alkol kullanımı nedeniyle sık sık sorun yaşayan bir adamdır. Kaba, tartışmacı ve bazen saldırgan davranışlar sergiler. Lord Easterfield ile tartışmıştır. Bir köprüden düşerek ölmesi başlangıçta sarhoşluğuyla açıklanır.

Rivers: Lord Easterfield’ın şoförüdür. Küstah, disiplinsiz ve işvereninin kurallarını önemsemeyen bir adamdır. Lord’un otomobilini izinsiz kullanması büyük bir tartışmaya yol açar. Bu tartışmanın ardından öldürülmesi, Luke’un dikkatini yeniden Lord Easterfield üzerinde toplar.

Başmüfettiş Battle: Deneyimli, sakin, mantıklı ve disiplinli bir polis görevlisidir. Olaylara duygularından çok kanıtlarla yaklaşır. Romanda Luke kadar ön planda değildir; özellikle soruşturmanın son aşamasında rol oynar.

Konusu

Roman, İngiltere’nin sakin bir köyünde meydana gelen ve kaza ya da doğal ölüm gibi görünen gizemli cinayetleri konu alır. Eski polis Luke Fitzwilliam, bu ölümlerin arkasında aynı kişinin olduğunu düşünerek araştırma yapmaya başlar. Araştırmaları sırasında köy halkının gizli sırlarını, geçmişteki düşmanlıklarını ve şüpheli ilişkilerini ortaya çıkarır. Roman, görünüşe aldanmamak, gerçeği ortaya çıkarmak ve adaleti sağlamak temaları etrafında şekillenir.

Zehri Kim Verdi – Kitap Özeti

Agatha Christie’nin Zehri Kim Verdi adlı romanı, İngiltere’nin Wychwood under Ashe adlı sakin bir köyünde meydana gelen gizemli ölümleri ve bu ölümlerin arkasındaki katilin ortaya çıkarılmasını anlatmaktadır. Romanın başkahramanı Luke Fitzwilliam, uzun yıllar polislik yaptıktan sonra İngiltere’ye dönen, zeki ve araştırmacı bir adamdır. Bir gün tren yolculuğu sırasında Lavinia Fullerton adında yaşlı bir kadınla tanışır. Lavinia, yaşadığı köyde son zamanlarda birçok kişinin öldüğünü ve bu ölümlerin aslında kaza değil, cinayet olduğunu düşündüğünü anlatır. Ayrıca köy doktoru Dr. Humbleby’ın da yakında öldürüleceğini söyler. Luke başlangıçta yaşlı kadının anlattıklarına inanmaz. Ancak kısa süre sonra Lavinia’nın trafik kazasında öldüğünü, ardından da Dr. Humbleby’ın hayatını kaybettiğini gazetelerden öğrenir. Bu olayların tesadüf olamayacağını düşünerek köye gidip araştırma yapmaya karar verir.

Luke, köye geldiğinde gerçek amacını gizlemek için halk inanışları ve eski geleneklerle ilgili araştırma yapan bir yazar gibi davranır. Köyün zengin ve güçlü kişilerinden Lord Easterfield’ın evinde kalmaya başlar. Burada Lord’un sekreteri ve nişanlısı Bridget Conway ile tanışır. Bridget, zeki ve bağımsız bir genç kadındır. Luke araştırmaları sırasında Bridget’ten yardım alır ve ikisi zamanla birbirlerine yakınlaşırlar. Luke, köyde daha önce ölen kişilerin hayatlarını incelemeye başlar. Amy Gibbs adlı genç hizmetçinin yanlışlıkla zehirli bir madde içtiği, Tommy Pierce adlı çocuğun yüksekten düşerek öldüğü, Harry Carter’ın sarhoşken köprüden düştüğü ve Dr. Humbleby’ın bir enfeksiyon nedeniyle hayatını kaybettiği söylenmektedir. Ayrıca Binbaşı Horton’un eşi Lydia Horton da hastalığının ardından beklenmedik şekilde ölmüştür. Bütün bu ölümlerin ayrı ayrı mantıklı açıklamaları olsa da Luke, bunların dikkatlice planlanmış cinayetler olabileceğinden şüphelenir.

Luke araştırmalarını ilerlettikçe köyde yaşayan insanların birbirleriyle çeşitli anlaşmazlıklar yaşadığını öğrenir. Özellikle antikacı Bay Sorty’nin garip davranışları ve eski büyücülük törenlerine ilgisi dikkatini çeker. Bir süre ondan şüphelense de cinayetlerle bağlantısını kanıtlayamaz. Köyün avukatı Bay Abbot, genç doktor Thomas ve Binbaşı Horton da Luke’un araştırdığı kişiler arasındadır. Ancak zamanla bütün ölümlerin ortak bir noktası olduğu ortaya çıkar. Ölen kişilerin çoğu, köyün en zengin adamı Lord Easterfield ile tartışmış veya ona karşı gelmiştir. Lord Easterfield oldukça kibirli, kendini beğenmiş ve insanların kendisine saygı göstermesini isteyen biridir. Kendisine karşı gelen insanların kısa süre sonra ölmesini ise Tanrı’nın kendisini koruduğunun bir işareti olarak görmektedir. Bu durum Luke’un Lord’dan şüphelenmesine neden olur.

Bir süre sonra Lord Easterfield’ın şoförü Rivers da öldürülür. Rivers, Lord’un arabasını izinsiz kullandığı için onunla tartışmıştır. Bu olaydan sonra öldürülmesi, Luke’un şüphelerini daha da artırır. Üstelik köyde yaşayan, herkesin sevip saydığı Honoria Flete adlı yaşlı kadın, Luke’a geçmişte Lord Easterfield ile nişanlı olduklarını anlatır. Honoria’nın söylediğine göre Lord, gençliklerinde onun çok sevdiği kuşunu öldürmüş, bunun üzerine kendisi de nişanı bozmuştur. Luke bu olayı öğrenince Lord’un acımasız ve tehlikeli bir insan olabileceğini düşünür. Bu sırada Luke ile Bridget arasındaki arkadaşlık aşka dönüşür. Bridget, Lord Easterfield ile yalnızca maddi güvence nedeniyle evlenmek istediğini fark eder ve onu gerçekten sevmediğini anlayarak nişanını bozmaya karar verir.

Romanın sonlarına doğru olayların gerçek yüzü ortaya çıkmaya başlar. Bridget, Honoria Flete’yi ziyaret eder. Honoria ona çay ikram eder ve birlikte yürüyüşe çıkmalarını teklif eder. Ancak Honoria’nın amacı Bridget’i öldürmektir. Çünkü gerçek katil, herkesin zararsız ve iyi kalpli sandığı Honoria Flete’dir. Honoria, geçmişte Lord Easterfield tarafından terk edilmiştir ve bu olayın intikamını almak istemektedir. Aslında gençliklerinde sevdiği kuşu öldüren kişi Lord değil, Honoria’nın kendisidir. Lord onun bu acımasız davranışını görünce nişanı bozmuştur. Honoria ise yıllarca bu olayı unutamamış ve Lord’dan nefret etmiştir. Onu doğrudan öldürmek yerine, işlemediği cinayetlerden sorumlu tutulmasını sağlayarak cezalandırmayı planlamıştır.

Honoria, Lord Easterfield ile tartışan insanları özellikle seçerek öldürmüştür. Böylece bütün cinayetlerin şüphesi Lord’un üzerinde toplanacaktır. Amy Gibbs’in ilaç şişesini zehirli bir maddeyle değiştirmiş, Harry Carter’ı köprüden itmiş, Tommy Pierce’ın yüksekten düşmesine neden olmuş ve Lydia Horton’u zehirlemiştir. Dr. Humbleby’ın yarasına mikrop bulaştırarak ölümüne yol açmış, gerçeği fark eden Lavinia Fullerton’u ise bir otomobilin önüne itmiştir. Şoför Rivers’ı da öldürerek Lord’un daha fazla şüpheli görünmesini sağlamıştır. Honoria bütün bunları yaparken köy halkının kendisine duyduğu güvenden yararlanmış ve kimsenin dikkatini çekmemeyi başarmıştır.

Honoria son olarak Bridget’i öldürerek suçu yine Lord Easterfield’ın üzerine atmak ister. Ancak Bridget, kendisine verilen uyutucu madde katılmış çayı içmediği için Honoria’nın planı istediği gibi ilerlemez. Tehlikenin farkına varan Bridget, Honoria’yı konuşturarak zaman kazanmaya çalışır. Bu sırada Luke, olayları yeniden değerlendirerek gerçek katilin Honoria olduğunu anlar. Bridget’in tehlikede olduğunu fark edince hemen onu bulmaya gider. Honoria, Bridget’e saldırdığı sırada Luke yetişir ve onu kurtarır. Böylece bütün cinayetlerin sırrı çözülür ve Honoria’nın gerçek yüzü ortaya çıkar. Lord Easterfield’ın suçsuz olduğu anlaşılır. Bridget ise Lord’la evlenmekten vazgeçerek Luke’a olan sevgisini kabul eder. Roman, Luke ile Bridget’in birlikte mutlu bir gelecek kurmaya karar vermesiyle sona erer.

Zehri Kim Verdi – Kitap Açıklaması

Kendi halinde bir köy olan Wychwood’da Miss Pinkerton çeşitli iddialarda bulunmaktadır. Ona göre sessiz ve kendi halindeki bu köyde iki cinayet işlenecektir, üstelik kurbanlardan biri de köyün doktorudur. Kadının kehanetlerine inanmayan Luke Fitzwilliam, söylenenleri oldukça saçma bulur. Ancak, kısa bir süre sonra Miss Pinkerton’un trafik kazasına kurban gitmesi ve hemen ardından The Times gazetesinde Dr. Humbleby’ın beklenmedik ölüm haberi, Luke Fitzwilliam’ı oldukça endişelendirir. Acaba şimdi sırada kim vardır?

(Tanıtım Bülteninden)