Aşk

Aşk – Toni Morrison

Karakterler

Heed Cosey: Bill Cosey’nin dul olan eşidir. Çocuk yaşta evlendirildiği için hayatı boyunca elinden alınmış çocukluk duygusunu taşır. Dışarıdan bakınca sert, inatçı ve hırçın görünür ama temelde güvende olma ve değer görme ihtiyacıyla hareket eder. Christine’le kavgası da çoğu zaman mirastan çok tanınma ve sahiplenilme meselesidir.

Christine Cosey: Bill Cosey’nin torunudur. Zekası keskin, dili sivri, gururu yüksek bir karakterdir. Heed’le çocukluk arkadaşıyken Heed’in Cosey’yle evlenmesi onu içeriden yıkar. O günden sonra Christine’de ihanet duygusu, öfke ve hak arama iç içe geçer.

Bill Cosey: Otel sahibi, karizmatik merkez erkek. Romanda çoğu zaman yokluğuyla var olur. Her kadın onu başka türlü hatırlar. Kimi için koruyucu, kimi için yıkıcı… Cosey romanda tek bir gerçek kişi olmaktan çok, başkalarının hayatındaki güç ve arzu düğümü gibi çalışır.

May Cosey: Cosey’nin kızı ve Christine’in annesidir. Romanda genellikle kırılgan, pasif ama belirleyici bir figürdür. Kızını korumakla Cosey’yi kaybetmemek arasında sıkışır. Çoğu zaman öncelik verememe hali, anne-kız bağını kalıcı biçimde yaralar.

L (aşçı / anlatıcı sesi): Cosey evinin aşçısıdır. Hem içeriden biri hem de dışarıdan gözlemci gibidir. L, romanın hafıza kaydıdır. Herkesin kaçındığı gerçekleri bilir, evin sırlarını taşır. Aynı zamanda anlatıda bir tür koro/yorumlayıcı ses gibi iş görür.

Junior Viviane: Eve sonradan giren genç bir kadındır. Akıllı, fırsat kollayan, manipülasyona yatkın ve yer edinme konusunda gözü karadır. Hem Heed’in hem Christine’in zayıf yerlerini yoklar. Evin güç dengesini bozarak hikayeyi hızlandıran katalizör rolündedir.

Romen: Genç, merakı ve aidiyet arayışı yüksek, kolay etkilenebilen ama aynı zamanda vicdanı olan bir karakterdir. Junior’la ilişkisi üzerinden roman, gençliğin arzu, yönsüzlük ve sınıf/gelecek kaygısı katmanlarını açar.

Vida Gibbons ve Sandler Gibbons: Kasabanın orta kuşak tanıklarıdır. Mahalle hafızasını ve dedikodu/yorum mekanizmasını taşırlar. Özellikle Vida, çevreyi gözleyen, ölçüp biçen ve kimi zaman acımasızlaşabilen toplumsal yargı dilini temsil eder

Konusu

Aşk, bir adamın ölümünden sonra bile bitmeyen etkisini değil sadece o adamın çevresinde şekillenen kadınların, birbirlerini bazen kurtaran bazen de yaralayan bağlarını anlatır. Romanın etkisi de buradan gelir. “Aşk”ı yumuşak bir duygu olarak bırakmaz, onun karanlık, sınıfsal ve toplumsal boyutlarını (kimlik, saygınlık, güç ve kuşak travmasıyla birlikte) okurun önüne koyar.

Aşk Özeti

Aşk, yapı olarak doğrusal ilerlemeyen, parçalı anlatımıyla “aşk”ın nasıl kolayca kırgınlığa, sahiplenmeye ve hatta nefrete dönüşebildiğini gösteren bir romanı. Hikaye, bir zamanlar siyahilerin gözde tatil mekanı olmuş, artık sönmüş bir sahil kasabasında; ölü bir adamın yani karizmatik otel sahibi Bill Cosey’nin hayatta bıraktığı kadınların birbirine düğümlenen hayatları üzerinden açılır.

Romanın merkezindeki gerilim, Cosey’nin malikanesinde yıllardır aynı çatı altında yaşayan iki kadının, Christine (torunu) ile Heed’in (dul eşi) bitmeyen kavgasıdır. İkisi aynı yaşlara yakın, çocuklukta arkadaşken, Heed’in çok küçük yaşta Cosey’yle evlendirilmesi (ve bunun yarattığı kırılma) aralarındaki bağı geri dönülmez biçimde yaralar.

Yıllar sonra Cosey öldüğünde miras, ev, hatıralar ve saygınlık üzerinde bir savaş başlar. Morrison bu çekişmeyi kimin haklı olduğuna indirgemeden, iki kadının da aynı düzen içinde farklı biçimlerde örselenmiş olduğu fikriyle örer. Biri aileden içeridedir ama sevgiyi kaybetmenin öfkesiyle yaşar, diğeri dışarıdan içeri alınmıştır ama çocukken elinden alınan masumiyetin ve güvenin bedelini taşır.

Hikayeye zamanla başka kadınlar da eklenir ve her biri Cosey’nin cazibesinin, gücünün ve çevresinde kurulan dünyanın ayrı bir yüzünü gösterir. Örneğin eski aşçı L, geçmişi bilen ve Cosey’yi ne tamamen şeytanlaştıran ne de azizleştiren, daha ölçülü bir tanıklık sesi gibi durur. Bu durum Cosey’nin hem cömert hem de yıkıcı taraflarını aynı anda görmemize yardım eder.

Christine ve Heed’in kavgası sürerken, eve giren genç bir kadın olan Junior, hem bu iki kadının arasındaki dengenin içine sızar hem de evdeki güç ilişkilerini daha da keskinleştirir. Junior’ın yakınlaştığı Romen (ev çevresindeki genç bir çocuk) üzerinden roman, kuşaklar arası kırılmaları ve sevgi–arzu–istismar çizgisinin nasıl bulanıklaşabildiğini de gösterir.

Morrison’ın hamlesi, “Bill Cosey kimdi?” sorusunu bir dedektif romanı gibi tek bir doğruya bağlamak yerine, onu herkesin gözünde başka bir şeye dönüştürmesidir. Bazıları için koruyucu bir figür, bazıları için sömürücü bir güç, bazıları içinse asla kapanmayan bir yara. Bu yüzden roman, görünürde miras kavgası gibi başlasa da aslında “aşk” dediğimiz şeyin kime, neye, hangi bedelle yöneldiğini sorar. Sevgi mi bu, bağımlılık mı; sadakat mi, korku mu; aidiyet mi, mülkiyet mi?

Kitap boyunca aşkın çoklu yüzünü ve onun zıddı gibi görünen duygularla (kıskançlık, nefret, hınç) ne kadar iç içe geçebildiğini bir aile hikâyesi üzerinden görürüz.

Aşk – Kitap Açıklaması

Artık kimsenin ayak basmadığı bir otelin ve onun kokular, imgeler, anılar aracılığıyla varlığını sezdiren hayaletinin peşinde gezinen, acı çeken, hayaller kuran, hırslı fakat yorgun kadınların hikâyesi: Aşk.

Nobel ve Pulitzer ödüllü Toni Morrison, aşkın koruyup kollayan, kanat geren, besleyen, yaralayan ve kanatan veçhelerini farklı deneyimler, zamanlar ve yüzler aracılığıyla keşfederken, tek bir çatı altındaki kadınların savaşını, kişisel dramını, varoluş mücadelesini ve süreğen bir hesaplaşmaya konu olan fırtınalı ilişkilerini merkeze alıyor.

İncelikli bir kurguyla ilmek ilmek örülen Aşk, kaybedilen ve yeniden inşa edilmeye çabalanan bir dostluğun Morrison`un ustalıklı kalemiyle arşınlanmayı bekleyen girift öyküsü…

(Tanıtım Bülteninden)